Sáng hôm khám có được uống ly cà phê quen thuộc không, có phải nhịn ăn, cần mang những gì? Chuyện tưởng nhỏ, nhưng thử cơ bằng tay (manual muscle testing) trong Applied Kinesiology (AK) phản ánh cơ thể bạn đúng ngày hôm đó, kể cả những thứ chẳng liên quan tới bệnh như ly cà phê sáng hay một đêm ngủ ít.
Cũng có người tới tay không, vì nghĩ cứ tới là bác sĩ sẽ tự tìm ra mọi thứ. Thời gian của buổi khám đầu ở Đông y Tâm Đức có hạn. Gom giấy tờ ở nhà chỉ mất vài phút, đổi lại buổi khám đỡ phải ngồi đoán lại những gì đã có sẵn trên giấy, và bác sĩ có thêm thời gian để hỏi và khám.
Mang theo gì, và vì sao
Bác sĩ cần biết trước tình trạng sức khỏe và các kết quả đã có của bạn, để chọn nên thử cơ nào và hiểu kết quả thử cơ trong bối cảnh nào. Thử cơ cho bác sĩ thêm thông tin về chức năng, ví dụ cơ nào đang làm việc kém. Nếu có, bạn nên mang theo:
- Kết quả xét nghiệm máu, nước tiểu, nội tiết, kể cả bản cũ. Một chỉ số đơn lẻ ít khi nói được nhiều, còn vài lần đo cách nhau vài tháng thì cho thấy xu hướng;
- Phim và kết quả siêu âm, X-quang, MRI, CT. Phim cũ vẫn có ích vì bác sĩ so được với hiện tại;
- Đơn thuốc đang dùng, kèm hộp thuốc hoặc ảnh chụp mặt nhãn có tên hoạt chất và hàm lượng. Tên thương mại rất dễ nhớ nhầm;
- Các loại thực phẩm chức năng, vitamin, thuốc bổ, trà thảo dược đang dùng. Mang theo chính hộp, lọ là tốt nhất;
- Sổ khám bệnh, giấy ra viện, giấy tờ phẫu thuật nếu có;
- Ghi chú vài ngày gần đây nếu vấn đề liên quan tới chu kỳ kinh, giấc ngủ hay cơn đau, gồm ngày bắt đầu kỳ kinh, giờ ngủ và giờ thức, cơn đau đến lúc nào, sau việc gì.
Giấy tờ cũ tưởng đã hết dùng cũng nên mang theo, kể cả những kết quả bình thường, vì bác sĩ đọc chúng cùng kết quả thử cơ.
Với thuốc, thực phẩm chức năng và vitamin, bác sĩ xem liều trước tiên. Hay gặp nhất là hai sản phẩm khác tên mà trùng thành phần, hoặc thuốc tây cần lưu ý khi dùng cùng thuốc thang. Mang theo chính sản phẩm còn có lợi ở chỗ AK có thể kiểm tra trực tiếp sản phẩm bạn mang theo (Walther, 1981, tr. 45–50); cách làm được kể trong bài Applied Kinesiology có an toàn không? Hiểu đúng về thử cơ. Quyết định giữ hay bỏ một sản phẩm dựa vào thành phần, liều, xét nghiệm và kết quả kiểm tra bằng AK.
Trước hôm khám, ăn uống và nghỉ ngơi ra sao
Cà phê, trà đặc, nước tăng lực
Một tổng quan gom 21 phân tích gộp cho thấy caffeine làm tăng sức cơ và sức bền cơ, với bằng chứng ở mức trung bình (Grgic và cs., 2019). Mức tăng sức co cơ tối đa tuy nhỏ nhưng có thật, và có liên quan tới tác dụng của caffeine trên hệ thần kinh trung ương (Warren và cs., 2010). Thử cơ dựa vào sức giữ của cơ, nên thay đổi nhỏ như vậy cũng có thể làm kết quả hôm đó lệch khỏi trạng thái thường ngày của bạn.
Hôm khám, bạn đừng uống thêm cà phê, trà đặc hay nước tăng lực ngoài thói quen. Nếu sáng nào cũng uống một ly, cứ giữ như mọi ngày, vì bỏ ngang thói quen cũng khiến cơ thể khác thường lệ. Chỉ cần báo bác sĩ là sáng nay đã uống.
Nước
Uống nước đủ như mọi ngày, không cần uống dồn trước giờ khám. Walther (1981, tr. 28 và 49–50) ghi nhận khi thiếu nước, cơ có thể yếu lan tỏa toàn thân, và bước kiểm tra gọi là therapy localization cho tín hiệu kém rõ.
Ăn và ngủ
Ăn nhẹ như một bữa bình thường, đừng quá no hay quá đói. No quá thì nằm ngửa, nằm sấp đều khó chịu. Đói quá thì dễ mệt, khó giữ lực đều khi được thử cơ. Đêm trước ngủ như mọi đêm.
Vận động
Tránh tập nặng ngay trước khi tới khám, kể cả buổi tập tạ sáng sớm hay một lần chạy dài. Cơ vừa làm việc nặng sẽ mỏi, và một cơ đang mỏi rất khó phân biệt với một cơ yếu vì lý do khác. Đi bộ nhẹ thì không sao.
Kem dưỡng, dầu, keo xịt tóc
Sáng hôm khám, bạn hạn chế thoa kem dưỡng hay dầu lên tay, cổ, tạm gác dầu dưỡng tóc và keo xịt tóc. Walther (1981) ghi nhận các sản phẩm này đôi khi làm nhiễu bước therapy localization (kem dưỡng ở tr. 28, dầu và keo xịt tóc ở tr. 40). Bỏ kem dưỡng một buổi sáng gần như chẳng mất gì, mà bước kiểm tra rõ hơn.
Trang phục
Chọn quần áo rộng, co giãn, dễ cử động, có thể vén hay kéo xuống để bộc lộ vai, gối, cột sống. Váy bó hay quần jean ôm sẽ khiến bạn khó nằm và khó co gối khi thử cơ.
Buổi khám đầu diễn ra thế nào
Buổi khám và tư vấn kéo dài khoảng 30–45 phút. Trình tự thường như sau:
- Hỏi bệnh và tiền sử, gồm lý do tới khám, bắt đầu từ khi nào, đã điều trị ở đâu, cùng nếp sinh hoạt, ăn uống, công việc, áp lực tinh thần;
- Khám lâm sàng theo y học hiện đại và theo y học cổ truyền, gồm nhìn (có xem lưỡi), nghe, hỏi, bắt mạch;
- Bác sĩ xem những gì bạn mang theo; thấy thiếu thông tin quan trọng thì đề nghị xét nghiệm hoặc siêu âm bổ sung trước khi điều trị;
- Thử cơ để đánh giá chức năng. Bạn giữ một tư thế, bác sĩ ấn nhẹ trong vài giây để xem cơ đáp lại thế nào. Tùy vấn đề của bạn, bác sĩ có thể kiểm tra thêm mức stress của não bộ và thử trực tiếp các sản phẩm bạn mang theo;
- Bác sĩ giải thích những gì đã tìm thấy, hướng điều trị (có thể gồm châm cứu, cứu ngải, thuốc thang, dinh dưỡng, tập luyện) và lịch tái khám.
Đến bước nào chưa rõ, bạn cứ hỏi.
Những điều nên báo bác sĩ ngay từ đầu
Các tình trạng dưới đây có thể khiến bác sĩ điều chỉnh cách khám, cách châm cứu hay các vị trong thang thuốc. Bạn nên nói ngay khi bắt đầu nếu:
- Đang mang thai, có thể đang mang thai, hoặc đang cho con bú;
- Mới phẫu thuật hoặc mới bị chấn thương;
- Đang dùng thuốc chống đông máu;
- Có bệnh mạn tính đang theo dõi hoặc điều trị;
- Từng bị dị ứng thuốc, kể cả thuốc nam, thuốc bắc.
Nếu bạn đang mang thai, bác sĩ sẽ điều chỉnh các vùng kiểm tra cho phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Có cần nhịn ăn trước khi khám không?
Không cần, bạn ăn nhẹ như thường. Chỉ khi bác sĩ đã hẹn làm loại xét nghiệm máu cần nhịn ăn, bạn mới làm theo hướng dẫn riêng cho lần xét nghiệm đó.
Có nên ngưng thuốc trước hôm khám?
Đừng tự ngưng. Bạn cứ dùng thuốc như đã được kê và mang theo để bác sĩ xem. Giữ, giảm hay ngưng loại nào cần bàn với người kê đơn.
Có thể đi cùng người nhà không?
Được. Với người lớn tuổi, có người nhà đi cùng còn giúp kể bệnh sử đầy đủ hơn và nhớ lời dặn sau buổi khám.
Bài Applied Kinesiology có an toàn không? Hiểu đúng về thử cơ nói về những gì AK kiểm tra được và điều làm nên một buổi thử cơ đáng tin. Nếu muốn hẹn, bạn đặt lịch khám tại đây.
Nguồn tham khảo
- Grgic J, Grgic I, Pickering C, Schoenfeld BJ, Bishop DJ, Pedisic Z. Wake up and smell the coffee: caffeine supplementation and exercise performance – an umbrella review of 21 published meta-analyses. Br J Sports Med. 2019;54(11):681-688. https://doi.org/10.1136/bjsports-2018-100278
- Warren GL và cs. Effect of caffeine ingestion on muscular strength and endurance: a meta-analysis. Med Sci Sports Exerc. 2010;42(7):1375-87. https://doi.org/10.1249/MSS.0b013e3181cabbd8
- Walther DS (1981). Applied Kinesiology, Volume I – Basic Procedures and Muscle Testing. Pueblo, Colorado: Systems DC. (Sách thực hành lâm sàng.)
